Spotkanie z Dorotą Bocheńską

Głównym Inspektorem Jakości Handlowej  Artykułów Rolno- Spożywczych.

W dniu 9 grudnia 2025 w siedzibie Federacji Gospodarki Żywnościowej odbyło się spotkanie przedstawicieli związków branżowych z panią Dorota Bocheńską, Głównym Inspektorem Jakości Handlowej  Artykułów Rolno- Spożywczych.

Poruszone zostały tematy z zakresu działania inspekcji, interesujące z punktu widzenia poszczególnych branż.

Pan Maciej Przeździak ( POLKARMA Polskie Stowarzyszenie Producentów  Karmy dla Zwierząt Domowych ) spytał o stan przygotowania projektu ustawy wprowadzającej do polskiego porządku prawnego rozporządzenia EUDR ( rozporządzenie w sprawie wylesiania)  oraz przygotowania polskich służb do jej wejścia w życie. Dodatkowo poprosił o możliwość spotkania na początku roku 2026 celem omówienia pojawiających się w mediach oraz przestrzeni publicznej informacji i komunikatów na temat karm dla zwierząt domowych.

Pani Dorota Bocheńska poinformowała, że system EUDR w Polsce nadal nie został formalnie wdrożony (jako niemal ostatni kraj w UE). Brak oficjalnego projektu ustawy w tej sprawie. Resort wiodący to Minister Klimatu i Środowiska. Wstępnie ustalono, że w sektorze rolniczym odpowiedzialnymi podmiotami będą GIJHARS ( w zakresie Kakao, kakaowiec, olej, soja, olej palmowy) , GIW (produkty zwierzęce) , poza tym w systemie znajdzie się prawdopodobnie GIOS (produkty drzewne). Obecnie nie ma systemu, nie można się zarejestrować. GIJHARS informuje zainteresowane podmioty o stanie prawnym. Komisja Europejska dyskutuje o przedłużeniu terminu na wprowadzenie tego systemu w UE, ze względu na jego poziom skomplikowania. Pani Bocheńska zasugerowała spotkanie w drugiej połowie stycznia 2026 roku  dotyczące  rynku karmy dla zwierząt.

Pan Maciej Majewski (Stowarzyszenie Jabłko Grójeckie) poruszył sprawę istotności systemu oznaczeń geograficznych. Jest to ważne  ze względu na politykę  jakości żywności, która jest podkreślana zarówno w obecnej, a jeszcze mocniej w przyszłej Wspólnej Polityce Rolnej.  Ważne jest, by edukować społeczeństwo, tak, by klient wybierał produkty  jakościowe i znał wartość systemu oznaczeń geograficznych. Bardzo istotna jest również promocja i zachęcanie producentów do certyfikacji.  Drugi poruszony przez p. Majewskiego temat to spadek poziom konsumpcji jabłek, jako powód wg.  zespołu  ds. podniesienia spożycia jabłek, związane jest to z niską jakością jabłek deserowych na rynku.  Uważa, że należałoby kontraktować  jabłka niższej jakości do przemysłu, a wysoką jakości poddać certyfikacji i przestrzegać kryteriów, tak by klient otrzymywał najwyższą jakości. Polska jako największy producent jabłek w Europie powinna zainicjować zmianę normy jakości handlowej dla jabłek tak aby była ona bardziej dostosowana do potrzeb konsumenta.  

Pani Główna Inspektor poinformowała, że GIJHARS ogromną wagę przykłada do edukacji. Inspekcja  prowadzi wiele akcji informacyjnych, będących często pokłosiem prowadzonych kontroli (czekolady, kakao i surowce czekoladowe – na stronie GIJHARS).  Co do kwestii jabłek zaproponowała współpracę w ramach istniejącego w Inspekcji Punktu Kontaktowego do spraw Kodeksu Żywnościowego - rozpoczęcie prac nad nową normą obejmującą swoim zasięgiem nowe odmiany jabłek produkowanych w Polsce.

Pani Główna Inspektor odniosła się również ogólnie do kwestii kontroli planowanych w 2026 roku. Kontrole IJHARS będą oparte na analizie ryzyka oraz kontroli produktów spoza UE, które są ważne ze względu na obowiązki wynikające z jednolitego rynku i bezpieczeństwa konsumentów.  W dalszym ciągu będą trwały prace nad bazą polskich miodów. 

Na obecnym etapie umowa UE – Mercosur nie została jeszcze podpisana, trwają negocjacje i wciąż dyskutuje się o zabezpieczeniach dla rynku rolno – spożywczego. To oznacza, że IJHARS nie ma specjalnego trybu kontroli dedykowanego MERCOSUR. Jednak można przewidzieć, jak będzie wyglądała Nasza Rola:

1. Kontrola żywności importowanej,
2. Kontrola rynku krajowego,
3. Pobieranie próbek do badań laboratoryjnych i ich weryfikacja z normami,
4. Wycofywanie / zakaz wprowadzanie do obrotu żywności niespełniającej wymagań przepisów prawa.

Marian Borek (Izba Zbożowo Paszowa) – stwierdził, że zboże zebrane w kraju konkuruje ze zbożem pochodzącym z rynku ukraińskiego  nie na rynku polskim a na rynkach UE i krajów trzecich, w tym Afryki i Bliskiego Wschodu, gdzie trafiają nadwyżki  sprzedawane z rynku krajowego oraz zboże eksportowane z rynku ukraińskiego. Padło pytanie, czy można coś uprościć w obsłudze sprzedaży produktów za granicę? Czy można cos uprościć w portach?  Importerzy zwracają uwagę na złożoność procedur administracyjnych w Polsce i w konsekwencji często wolą sprowadzać towary przez  porty  niemieckie i holenderskie.

Pani Główna Inspektor potwierdziła, że są problemy, szczególnie w porcie w Gdańsku, który jest zbyt krótko czynny. To kwestia dofinansowania, zmiany organizacji pracy; działa grupa Granica przy MSWiA.

Dariusz Goszczyński (KRD) poruszył problem  – współczynnika woda/ białko w mięsie drobiowym. Obecny wskaźnik został opracowany w latach 90, od tego czasu  zmieniło się wszystko w europejskiej produkcji drobiarskiej, a norma w UE nadal nie została  uaktualniona. KE w 2007 zleciła badanie adekwatności współczynnika. Raport UK rekomendował aktualizację, ale nic się nie zmieniło. Obecnie prowadzi się  badania, ale na wynik trzeba będzie poczekać jeszcze kilka lat. Nie chcemy chronić tych, którzy naruszają zasady, ale nie powinni być karani Ci, którzy produkują zgodnie z wymaganiami a ze względu na nieuaktualniony wskaźnik Inspekcja notuje u nich przekroczenia. SGGW zrobiło badania, które wyraźnie wskazały, że pomimo nie dodania wody w ponad 70% próbek były przekroczenia wskaźnika woda/białko.  Cały czas są realizowane kontrole i nakładane wysokie  kary, szczególnie w przypadku ponownych naruszeń normy. W innych krajach, pomimo tego samego problemu, wykonuje się bardzo mało badań 7 – 8, a u nas ponad 100.

Padło pytanie, Czy można sprawdzać, czy pochodzenie wody jest naturalne czy dodanej? Skoro tak, to w przypadku przekroczenia próbka powinna zostać poddana analizie a karani tylko Ci, którzy dodają wodę. Mamy takie metody, by to sprawdzić.

KE powiedziało AVEC – że nie jest skłonna szybko aktualizować ten wskaźnik bo promuje  rasy wolnorosnące.  W PL jest 1 %, w UE – 3 %.

Pytanie - Co można zrobić w tym zagadnieniu ?.

Pani Inspektor zaproponowała powołanie grupy roboczej, z naukowcami. Zmiana metodologii – na obecność substancji wiążących  wodę. Ministerstwo musi takie działanie zatwierdzić.   

Pani Główna  Inspektor oczekuje merytorycznej współpracy ze strony organizacji branżowych i deklaruje bieżąco współpracę w rozwiązywaniu wszelkich problemów dotyczących zagadnień będących w gestii Inspekcji.  

Opracowali:

Nina Dobrzyńska / Andrzej Kuczyński

Warszawa 27.12.2025 r.